Met een inleiding van Conny Verweij

 

 

‘Je hebt één Haarlemmerhout, maar honderdduizend houten Haarlemmers’ is het gezegde in de volksmond. Een woordspeling die de naam van het stadspark in verband brengt met de aard van de Haarlemmers.

Hoewel dé Haarlemmer natuurlijk niet bestaat – en er inmiddels zo’n 150.000 ingezetenen geregistreerd staan – bevat deze uitspraak ongetwijfeld een kern van waarheid. De inwoners van de hoofdstad van Noord-Holland zijn niet het meest spontane volk. Ze zijn een beetje stijf, niet makkelijk enthousiast te krijgen. Er wordt de Haarlemmer ook wel een zekere zelfingenomenheid verweten. Of dat terecht is? Misschien dat deze reputatie met de geschiedenis te maken heeft. Eeuwenlang heeft de stad gemeend zich op bepaalde wapenfeiten te mogen beroepen. Dat de slag bij de Egyptische stad Damiate tijdens de kruistochten door een Haarlems oorlogsschip zou zijn beslist… Dat de Haarlemmer Laurens Janszoon Coster de boekdrukkunst heeft uitgevonden… Dat Kenau Simonsdochter Hasselaer een legertje van dappere vrouwen aanvoerde die de Spaanse belegeraars van de stad met liters kokende pek te lijf gingen… De werkelijkheid was toch net even anders. Verderop in deze inleiding leest u er meer over.

Maar aan de andere kant: is niet iedereen geneigd om bepaalde gebeurtenissen in zijn of haar voordeel uit te leggen? Bovendien blijven er flink wat feiten overeind waarmee Haarlem wel terecht geschiedenis geschreven heeft. Dat de eerste krant in Haarlem werd gedrukt, dat de stad het oudste museum van Nederland heeft, de oudste voetbalclub en dat de eerste spoorlijn er aangelegd werd. Ook heeft Haarlem aardig wat bekende mensen ‘voortgebracht’. Zoals de schilder Frans Hals, de schrijver Nicolaas Beets, verzetsstrijdster Hannie Schaft en schaatskampioene Yvonne van Gennip, om er maar eens een paar te noemen.

Daarbij – en dat komt zeker niet op de laatste plaats – scoort Haarlem ook zeer hoog als monumentenstad. De historische binnenstad met zijn middeleeuwse gebouwen, bijzondere museums en verstilde hofjes trekt elk jaar opnieuw talloze toeristen.

Hoe dan ook is Haarlem een stad om trots op te zijn – ook al is het dan maar met enige terughoudendheid, de Haarlemmer eigen.